नेपाल सरकार

कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय

पशु सेवा विभाग

केन्द्रीय पशुपन्छी रोग अन्वेषण प्रयोगशाला

पशुपन्छी रोग अन्वेषण प्रयोगशाला

बिरेन्द्रनगर, सुर्खेत, नेपाल

परिचय

पशु र पशुजन्य पदार्थको उत्पादन र उत्पादकत्व वृद्धि गर्ने क्रममा रोगहरू मुख्य अवरोधका रूपमा देखा पर्दछन्। तसर्थ, यस्ता पशुपंक्षीजन्य रोगहरूको नियमित निगरानी (सर्भिलेन्स) र प्रयोगशाला परीक्षण गरी समयमै उपचार, औषधि, र रोकथामका विधिहरू लागू गर्न सकिएमा रोग उन्मूलन सम्भव हुनेछ। यसले एकातिर कृषकहरूको आयआर्जनमा वृद्धि ल्याउँछ भने अर्कोतिर गुणस्तरीय उत्पादनले जनस्वास्थ्यमा सुधार ल्याउने र अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सजिलो बनाउने छ।
 
वर्तमानमा, देशमा केन्द्रिय पशु रोग अन्वेषण प्रयोगशाला, राष्ट्रिय पंक्षी रोग अन्वेषण प्रयोगशाला र पाँच वटा पशुपन्रोछी रोग अन्वेषण प्रयोगशालाहरू मार्फत नियमित रूपमा पशुपंक्षीको रोग निदान भइरहेको छ। नियमित रूपमा सञ्चालन हुने प्रयोगशाला सेवा कार्यक्रम अन्तर्गत परजीवी पहिचान, प्याथोलोजी सेवा, माइक्रोबायोलोजी सेवा, तथा मोलिक्युलर बायोलोजी सेवा प्रमुख छन्। साथै, नियमित रोग निगरानी, महामारी रोग अन्वेषण पनि नियमित रूपमा भइरहेको छ, जसको परिणामस्वरूप बर्ड फ्लू जस्ता सीमा नाघ्ने महामारीजन्य रोगहरूको सही समयमा निदान र नियन्त्रणमा सहयोग पुर्‍याइएको छ।